SSR-project Achtergelaten Vrouwen 2005-2009

SSR heeft in de periode 2005-2009 het project Achtergelaten Marokkaanse Vrouwen uitgevoerd. Het project wordt in september 2010 afgesloten met een expertmeeting in Amsterdam. Het jaarverslag over 2009 vindt u hier.
bestand: SSR Jaarverslag AV 2009, publieksversie.pdf

Rol van SSR

Meldpunt
Vrouwen die zijn achtergelaten (of hun familieleden) kunnen zich bij SSR melden met de bedoeling om passende hulpverlening op gang te brengen. Daarnaast kunnen vrouwen zich melden die bang zijn om achtergelaten te worden en zij kunnen contactpersonen doorgeven die gewaarschuwd kunnen worden in het geval dat het tot een feitelijke achterlating komt. Dit geldt ook voor familieleden, docenten, buren en andere betrokkenen die op de hoogte zijn van serieuze signalen van achterlatingen.
Melding in Nederland is mogelijk via de website van SSR of telefonisch. Op de melding volgt een adviesgesprek, waarin aan de hand van een checklist onder meer aan de orde komt hoe en op welke manier de achtergelaten vrouw in kwestie in Marokko contact kan zoeken met het steunpunt in Berkane of andere hulpverleners. Bij dreigende achterlating wordt advies gegeven aan de vrouw vrouw en/of direct betrokkenen hoe adequaat gehandeld kan worden om achterlating te voorkomen.
Melding in Marokko is mogelijk via de website, telefonisch en op de eerste plaats persoonlijk bij de consulenten van het steunpunt in Berkane. Het steunpunt is vijf dagen per week telefonisch en op afspraak bereikbaar. Daarnaast is er wekelijks een open spreekuur. 

Hulpverlening 
De consulenten van het steunpunt in Berkane bieden begeleiding en ondersteuning aan vrouwen en kinderen vanuit het steunpunt in Berkane. Het kan gaan om  persoonlijke opvang en begeleiding van vrouwen in Noord Marokko maar ook om telefonisch advies voor vrouwen uit andere delen van het land. Vrouwen worden ondersteund in de procedure voor terugkeer naar Nederland. Waar nodig wordt contact gelegd met advocaten in Marokko en Nederland die gespecialiseerd zijn in vreemdelingen- en familierecht. Er worden contacten gelegd voor de eerste opvang van vrouwen in Nederland na terugkeer. SSR kan optreden als intermediair in het contact met de Nederlandse ambassade.




Voorlichting in Marokko

Voorlichting in Marokko

In het kader van voorlichting en preventie geven de consulenten van het steunpunt ondermeer regelmatig voorlichting op taalscholen in de regio. Tijdens die voorlichtingen komen verschillende onderwerpen aan bod zoals verblijfsrechtelijke zaken, nationaliteit, wetgeving en belangrijke instellingen in Nederland en Marokko. Het doel van deze voorlichtingen is kennisoverdracht, bewustmaking van rechtspositie en het maken van zelfstandige keuzes. De deelnemers aan de Nederlandse lessen op de taalinstituten zijn vooral toekomstige gezinsvormers die op deze manier al voor hun vertrek naar Nederland worden geïnformeerd. 

Studente Arwen Hoogenbosch deed onderzoek in het kader van haar studie culturele antropologie en schreef het volgende stukje over een voorlichtingsbijeenkomst op 11 februari 2009.
'Tijdens de Nederlandse les op taalschool Imam Maik in Berkane werd een voorlichtingsmiddag verzorgd voor deelnemers die zich voorbereidden op het examen Inburgering Buitenland. De groep, bestaande uit  zestien dames en twee heren in de leeftijd van 18-30, luisterde geïnteresseerd naar Mohamed Sayem en Rachida el Boundati. Zij gingen eerst in op de instanties waar je bij emigratie naar Nederland mee te maken krijgt, zoals de IND, de ambassade, de gemeente en de daarbij behorende regelingen zoals visa, verblijfsvergunning, paspoort en de verplichte inburgeringscursussen. Het verschil tussen een afhankelijke en een onafhankelijke verblijfsvergunning kwam ter sprake, net als die voor bepaalde en onbepaalde tijd. Ook naturalisatie kwam aan de orde (wat men kan aanvragen na een verblijf van 5 jaar) en uitzetting (bij een gevaar voor de openbare orde). Na een halfuurtje komt 'wat te doen bij mishandeling' ter sprake. Mohamed raadt hen aan dit meteen te melden bij huisarts, wijkagent, maatschappelijk werker of een andere vertrouwenspersoon, waarna een zelfstandige verblijfsvergunning aangevraagd kan worden. Hierna volgt advies over '(onvrijwillige) achterlating' of '(vrijwillige) achterblijving' in Marokko. Dit onderwerp is van belang voor de (met name vrouwelijke) deelnemers om te voorkomen dat zij slachtoffer worden van achterlating. Wanneer hen dit overkomt is het belangrijk om zich te melden bij de ambassade of bij het steunpunt en een procedure te starten om terug te keren naar Nederland. Tot slot benadrukken Mohamed en Rachida hoe belangrijk het is om altijd kopieë van verblijfsdocumenten te maken en deze zelf goed te bewaren.'
 

Achtergebleven of achtergelaten?

Door de landelijke werkgroep Mudawwanah is een tweetalige brochure uitgebracht. In deze wegwijzer wordt informatie gegeven over gedwongen achterlating en wat vrouwen kunnen doen. In deel 1 wordt verteld wat er bij achterlating gebeurt en hoe dit kan gebeuren. Ook wordt beschreven wie dit kan overkomen en welke gevolgen achterlating kan hebben. In deel 2 wordt verteld wat iemand kan doen die met achterlating te maken krijgt. Er worden praktische tips gegeven en adressen hulp en informatie.
U kunt de brochure hieronder downloaden.


Nederlands

bestand: 1270583144_Wegwijzer-nederlands.pdf

Arabisch

bestand: 1270583455_Wegwijzer-arabisch.pdf

Visie van SSR ten aanzien van onvrijwillige achterlatingen

Algemeen
SSR heeft bij monde van de medewerkers op haar steunpunt in Berkane samen met vrouwenorganisaties al geruime tijd aandacht gevraagd voor de problemen van achtergelaten vrouwen en kinderen. De expertise van SSR is gelegen in haar jarenlange ervaring met hulpverlening aan deze groep; bovendien is SSR de enige organisatie die ter plaatse werkzaam is. Het probleem van achterlatingen is niet nieuw. Wel nieuw is het feit dat er steeds meer kinderen bij betrokken zijn die de Nederlandse nationaliteit hebben. De laatste jaren melden zich bij het steunpunt jaarlijks 25 tot 30 vrouwen. Het steunpunt werkt voor Noordoost Marokko; cijfers voor heel Marokko liggen zonder twijfel een stuk hoger. 

Terugkeer naar Nederland

Vrouwen die tegen hun wil zijn achtergelaten moeten in staat worden gesteld om terug te keren naar Nederland. Om te beginnen moeten zij de verblijfsstatus terugkrijgen die ze hadden vóórdat ze werden achtergelaten. Vanuit die situatie kunnen zij dan een aanvraag doen voor een zelfstandige verblijfsvergunning (al dan niet op grond van mishandeling) of scheiden volgens Nederlands recht. Een van de grootste juridische probleem is er in gelegen dat de aanvraag voor terugkeer naar Nederland (onder andere door het overschrijden van termijnen) vaak als een kompleet nieuwe aanvraag voor vestiging wordt gezien, zodat hun aanvraag voor een MVV wordt afgewezen. Vrijstelling van MVV-vereiste zou hiervoor een  oplossing bieden. Een rechtvaardiging hiervoor ligt in het feit dat aangenomen mag worden dat zij geen bedoeling hadden om hun hoofdverblijf te verplaatsen, zodat zou moeten worden aangenomen dat hun verblijfsvergunning nog geldig is. De vrouwen zijn bovendien buiten hun medeweten uitgeschreven bij het GBA; er is sprake van onvrijwillig verblijf in Marokko. 



Belangrijke adressen voor melding, informatie en hulp in Marokko en Nederland

Meldpunt in Nederland 
Werkgroep Mudawwanah - contactpersoon: Joke Verkuijlen
tel. 06 44 61 42 37. 

Meldpunt in Marokko
Steunpunt Remigranten in Berkane

Nederlandse Ambassade
40 Rue de Tunis, Quartier Tour Hassan, Rabat, Marokko,
tel. 00-212-(0)37 21 96 00
e-mail: nlgovrab@mtds.com 
 
www.ambassadepaysbasrabat.org

De meldpunten bieden informatie en hulp en kunnen verwijzen naar adressen voor verdere hulp in Nederland en Marokko.  

Adres IND
voor vragen of post
Immigratie- en Naturalisatie Dienst - IND
Postbus 3210, 2280 GE Rijswijk
tel. 0900-123 45 61
www.ind.nl