Remigranten & sociale zekerheid



Het overgrote deel van de remigranten ontvangt een uitkering uit Nederland. Het kan gaan om een remigratie-uitkering, een WAO-uitkering, AOW, Anw of een bedrijfspensioen. In de praktijk loopt de communicatie tussen Nederlandse uitkeringsinstanties en hun cliënten die in het buitenland wonen, erg moeizaam. Correspondentie is moeilijk te begrijpen, komt te laat of niet op het juiste adres. De cliënten zijn vaak analfabeet en zijn al zo lang terug in eigen land dat zij de Nederlandse taal niet meer beheersen. De problemen zijn het grootst bij wijzigingen in de persoonlijke omstandigheden van de remigrant, zoals overlijden van de partner of als men 65 jaar wordt. Daarnaast heeft de Nederlandse wetgever weinig oog voor het feit dat wijzigingen in het Nederlandse sociale zekerheidsstelsel vaak grote gevolgen hebben voor uitkeringsgerechtigden die buiten Nederland wonen. Bij het Steunpunt kunnen remigranten terecht voor het verkrijgen en behouden van rechten die ze in Nederland hebben opgebouwd. Ook zijn er veel hulpvragen over onder andere schuldregelingen, nationaliteit, toeristenvisa en vrijwillige volksverzekeringen. Daarnaast doen onvrijwillig achtergelaten vrouwen en kinderen regelmatig een beroep op de bemiddeling van het Steunpunt.  Het Steunpunt is één van de weinige communicatiekanalen naar instanties in Nederland. Indien nodig wordt er samengewerkt met advocaten in Nederland.




Individueel <> collectief

Naast de problemen waar individuele remingranten mee te maken hebben, worden alle ongeveer 12.000 AOW-gerechtigden in Marokko geconfronteerd met de gevolgen van wijzigingen in het Nederlands sociale zekerheidstelsel. De invoering van de Zorgverzekeringswet in 2006 heeft voor deze hele groep gezorgd voor jaarlijks veel extra formulieren en administratieve rompslomp. Ook al heeft men maar een heel kleine AOW dan gelden dezelfde verplichtingen omdat men nu eenmaal 'verdragsverzekerd' is. Vanaf juni 2011 is de AOW-tegemoetkoming die tot dat moment ook in het buitenland werd betaald, niet meer exportabel. Het inkomen van alle AOW-ers in het buitenland werd per die datum verlaagd met het bedrag van de tegemoetkoming. Dit leidde tot massale bezwaren waarop in april 2012 door de rechtbank in Haarlem positief werd beslist. In maart 2012 heeft de Eerste Kamer ingestemd met het wetsvoorstel Woonlandbeginsel in de sociale zekerheid. Deze wet zorgt er onder andere voor dat de ongeveer 900 weduwen die in Marokko een Anw-uitkering uit Nederland ontvangen, vanaf januari 2013 hun inkomen met ongeveer 40% zullen zien zakken.